Kumaşın Kaliteli Olduğu Nasıl Anlaşılır?

Kumaş kalitesi tek bir özellik değil, birkaç ölçülebilir davranışın toplamıdır. İyi haber şu: bunların çoğunu elinizdeki numunede, laboratuvar olmadan test edebilirsiniz. Aşağıdaki altı testi bir numune üzerinde sırayla uygulayın — yarım saat sürer ve 50 kg'lık bir siparişin doğru olup olmadığını büyük ölçüde söyler.

Test 1 — Gramajı doğrulayın

Teklifte yazan gramajın gerçek olup olmadığını ölçmek en temel kontroldür. 10 × 10 cm bir kare kesin ve hassas terazide tartın. Çıkan gram değerini 100 ile çarpın — sonuç gr/m² cinsinden gramajdır. 10 × 10 cm parça 2,8 gram geldiyse kumaş 280 gr/m² demektir. Beyan edilenden %5'ten fazla sapma varsa açıklama isteyin; gramaj doğrudan maliyettir.

Test 2 — Işığa tutun (örtücülük ve düzgünlük)

Kumaşı pencereye doğru tutun. İki şeye bakın: ışığın ne kadar geçtiği (örtücülük) ve ilmeklerin düzenli olup olmadığı. Düzensiz açıklıklar, kalınlaşıp incelen çizgiler ya da "bulutlanma" iplik veya makine ayarı sorununa işaret eder. Bu kumaşta boya da eşit tutmaz.

Test 3 — Esneme ve geri dönüş

Kumaşı en yönünde gerin ve bırakın. İyi bir örme kumaş eski boyutuna hemen döner. Gerdikten sonra gevşek kalıyor, dalgalanıyor ya da o bölge inceldiyse: elastan yorulmuş veya örgü çok gevşek demektir. Likralı kalitelerde bu testi 10 kez tekrarlayın — asıl fark tekrarda ortaya çıkar.

Test 4 — Tüylenme (sürtme testi)

İki parçayı yüz yüze koyup orta basınçla aynı yönde 50 kez sürtün. Yandan ışık tutup yüzeye bakın. Kısa sürede top oluşuyorsa kumaş kullanımda hızlı yıpranacak demektir. Karşılaştırmalı yapın: iki tedarikçinin numunesine aynı işlemi uygulayın.

Renk haslığı evde nasıl ölçülür?

Haslık, rengin dış etkiye (sürtünme, yıkama, ışık, ter) karşı direncidir. Laboratuvar dışında da kaba bir fikir edinebilirsiniz:

• Kuru ve yaş sürtme: Beyaz, temiz bir pamuklu bezi numunenin üzerine bastırıp 10 kez ileri geri sürtün. Sonra bezi ıslatıp aynısını tekrarlayın. Beyaz beze geçen renk ne kadar azsa haslık o kadar iyidir. Yaş sürtmede renk geçişi neredeyse her zaman daha fazladır; asıl bakılacak yer orasıdır.
• Beraber yıkama: Numuneyi beyaz bir parçayla birlikte, deterjanlı ılık suda yarım saat bekletin. Beyaz parçanın rengi değiştiyse ilk yıkamalarda ayrı yıkanması gerekecek demektir.

Bu testler bir laboratuvar raporunun yerini tutmaz; kararınızı büyük bir siparişe bağlayacaksanız tedarikçinizden haslık raporu isteyin. Koyu tonlarda — özellikle siyah, lacivert, kırmızı — bu talep standart bir uygulamadır, tuhaf karşılanmaz.

Çekme testi nasıl yapılır?

Örme kumaş, örgü sırasında ve terbiye hattında gerilir; ilk yıkamada bu gerilimi bırakır. Bu yüzden çekme, kumaşın kusuru değil, ölçülmesi gereken bir özelliğidir. Ölçmenin yolu:

1. Numuneden 50 × 50 cm bir kare kesin, dört kenarını kalıcı kalemle işaretleyin.
2. Seri üretimde kullanacağınız gerçek yıkama programında yıkayın (test programında değil).
3. Yine gerçek koşulda kurutun — makinede kurutacaksanız makinede.
4. Aynı işaretler arasını yeniden ölçün. Fark, kalıba eklenecek paydır.

Boy ve en yönündeki çekme farklı çıkar; örmede genellikle boy yönü daha fazla çeker. Tek bir yüzdeyle kalıp düzeltmeye çalışmak bedenlerin kaymasının en sık sebebidir. Bu testi atlayan firmalar sorunu ancak müşteri iadelerinde görüyor.

Belge tarafında ne isteyeceksiniz?

Testler kumaşın bugünkü hâlini söyler; belgeler ise sürecin tekrarlanabilir olduğunu. İkisi birbirinin yerine geçmez.

• Bileşim beyanı: "%100 pamuk" mu, "pamuk ağırlıklı" mı? Karışım oranı yazılı olmalı.
• Gramaj ve en toleransı: Ciddi bir tedarikçi tek sayı değil bant verir (ör. 270-280 gr/m²) — çünkü terbiye süreci nihai gramajı belirler.
• Sertifika kapsamı: OEKO-TEX / GOTS / BCI belgesinin hangi süreci ve hangi partiyi kapsadığı.
• Parti (lot) taahhüdü: Büyük işte tüm kumaşın tek partiden gelmesi.

İlgili sayfalar