45+ Terim · Üreticiden Birinci Elden
Kumaş Sözlüğü
Tekstil Terimleri Rehberi
Süprem nedir? Şardon ne demek? MOQ nasıl hesaplanır? Toptan kumaş alırken karşılaşacağınız tüm terimlerin, İstanbul Zeytinburnu'ndaki üretici gözünden net ve dürüst açıklaması.
Sözlük
Kumaş Terimleri ve Anlamları
Bu sözlük ne işe yarar? Toptan kumaş alırken üreticiyle aynı dili konuşmanızı sağlar. Aşağıda 4 kategoride 45+ terim bulacaksınız: kumaş türleri, iplik & örgü, terbiye & kalite, ticaret & sertifika. Her tanım, 2013'ten beri üretim yapan Altunkaya Tekstil'in üretim tecrübesiyle yazılmıştır — pazarlama diliyle değil, üretici diliyle.
01 — Kumaş Türleri
Süprem
Single Jersey
Tek katlı, düz örgülü, en yaygın örme kumaş. T-shirt ve iç giyimin ana kumaşıdır. Altunkaya'da penye pamuktan 150-180 gr/m² üretilir. Süprem rehberi →
Likralı Süprem
Lycra / Stretch Jersey
Süpreme %8 elastan katılmış esnek varyant (%92 pamuk %8 likra). Vücuda oturan tişört, elbise ve tayt üretiminde kullanılır.
İnterlok
Interlock
Çift iğne yatağında örülen, iki yüzü de düz görünen sık örme kumaş. Süpremden daha tok ve dengelidir; astar ve bebek giyiminde yaygındır.
Üç İplik
Three-Thread Fleece
Zemin, bağlantı ve hav olmak üzere üç iplik sistemiyle örülen kalın kışlık kumaş (310-320 gsm). Sweatshirt ve eşofmanın ana kumaşı; şardonlu ve diagonal (şardonsuz) varyantları vardır. Üç iplik rehberi →
French Terry
Loopback / İki İplik
İç yüzeyi ilmek (havlu) görünümlü, dış yüzeyi düz örme kumaş (420-440 gsm). Şardonsuz olduğu için ara mevsim sweatshirt ve jogger üretiminde tercih edilir.
Polar
Fleece
Polyester iplikten örülüp iki yüzü şardonlanan hafif, sıcak kumaş (270-280 gsm). Mont, hırka ve battaniyenin temel kumaşı. Polar rehberi →
Traşlı Polar
Anti-Pill / Shaved Fleece
Şardon sonrası tüyleri makineyle eşit boyda kesilen polar. Yüzeyi daha düzgündür, boncuklanma eğilimi düşüktür.
Welsoft
Coral Fleece
Mikro polyester iplikten örülen kadifemsi, ultra yumuşak kumaş (240-250 gsm). Pijama, bebek tekstili ve battaniyede kullanılır; düz, çizgili ve kareli varyantları vardır. Welsoft rehberi →
Sherpa
Kuzu Peluş / Teddy Fabric
Kuzu postu görünümlü, kıvırcık uzun havlı peluş kumaş (290-310 gsm). Mont astarı ve kışlık dış giyimde kullanılır; İngilizcede sherpa veya teddy denir. Sherpa rehberi →
Peluş
Plush
Yüzeyinde uzun, yumuşak hav bulunan kumaş ailesinin genel adı. Oyuncak, battaniye ve kışlık giyimde kullanılır; sherpa ve baskılı peluş bu ailedendir.
Selanik
Ottoman Rib
Enine belirgin fitilli dokusu olan tok, %100 pamuk örme kumaş (290-300 gsm). Hırka ve triko görünümlü üst giyimde kullanılır. Selanik rehberi →
Lakost
Pique
Petek desenli, gözenekli örme kumaş (190-200 gsm). Polo yaka t-shirt'ün klasik kumaşıdır; penye ve polyester varyantları üretilir. Lakost rehberi →
Scuba
Scuba Knit
İki ince yüzey arasına hava payı bırakan çift katlı sık örme polyester kumaş (230-240 gsm). Formunu koruyan yapısıyla elbise ve ceket üretiminde kullanılır. Scuba rehberi →
Dalgıç
Neoprene-Style Knit
Scuba'nın daha kalın ve tok varyantı (260-270 gsm). Dalgıç kıyafeti dokusunu andırdığı için bu adla anılır; ceket, etek ve spor giyimde kullanılır.
Krep / Zara Crep
Moss Crepe
Yüzeyinde kumlu, tanecikli doku bulunan dökümlü polyester kumaş (230-240 gsm). Elbise, tunik ve tesettür giyimin gözde kumaşıdır.
Ribana
Rib Knit (1x1 / 2x2)
Lastik örgüyle örülen, enine yüksek esnekliği olan kumaş. Bilek, yaka ve bel manşetlerinin standart kumaşıdır.
Kaşkorse
Heavy Rib
Ribanaya benzer ancak daha sık ve kalın lastik örgülü kumaş. Kışlık iç giyim ve badi üretiminde kullanılır.
Mira · Oshyo · Yağmur Desen
Fashion Knits
İnterlok ailesinden moda kumaşları: Mira düz dökümlü (230-240 gsm), Oshyo viskon karışımlı yumuşak tuşeli (260-270 gsm), Yağmur Desen ince dikey çizgi efektli hafif kumaştır (140-150 gsm).
02 — İplik & Örgü Terimleri
Penye
Combed Cotton
Taranarak kısa liflerinden arındırılmış pamuk ipliği. Daha pürüzsüz, dayanıklı ve az tüylenen kumaş verir; karde ipliğe göre üst kalitedir.
Karde
Carded Cotton
Tarama işlemi görmemiş, kısa lifleri içinde kalan pamuk ipliği. Penyeye göre ekonomiktir; yüzeyi hafif tüylü olur.
Ring İplik
Ring Spun Yarn
Ring (bilezikli) eğirme sistemiyle üretilen, mukavemeti ve düzgünlüğü yüksek iplik. Kaliteli örme kumaşın standardıdır.
Open-End (OE) İplik
Rotor Spun Yarn
Rotor eğirmeyle hızlı üretilen ekonomik iplik. Ring ipliğe göre daha kaba tuşelidir; maliyet odaklı üretimlerde kullanılır.
Elastan / Likra
Elastane / Spandex
Kumaşa esneklik kazandıran sentetik lif; "Lycra" ticari markadır. Örme kumaşlarda genellikle %5-8 oranında kullanılır.
Vanize
Plated Knitting
İki farklı ipliğin aynı ilmekte birlikte örülmesi tekniği. Üç iplik kumaşlarda iç yüzün pamuk, dış yüzün farklı lif olmasını sağlar.
Jakar
Jacquard
Deseni baskıyla değil, kumaşın örgüsüyle oluşturan teknik. Çizgili ve kareli welsoft bu teknikle üretilir; desen yıkamayla solmaz.
Gramaj (GSM)
Grams per Square Meter
Kumaşın metrekare ağırlığı (gr/m²). Kalınlığı, sıcaklığı ve maliyeti belirleyen ana parametre: 150 gsm yazlık tişört, 320 gsm kışlık sweatshirt sınıfıdır. 22 kumaşın gramaj tablosu →
Kumaş Eni
Fabric Width
Topun kenardan kenara genişliği (cm). Kesim planını ve fire oranını doğrudan etkiler; örme kumaşlarda 100-185 cm arasıdır.
Tuşe
Hand Feel
Kumaşın elle dokunulduğundaki hissi: yumuşaklık, dökümlülük, kayganlık. Toptan alımda numune istemenin ana nedenidir — tuşe fotoğraftan anlaşılmaz.
Hav
Pile
Kumaş yüzeyindeki tüy tabakası. Polar, peluş ve welsoft'ta havın boyu ve sıklığı ürünün karakterini belirler: welsoft ince-kısa, sherpa kıvırcık-uzun havlıdır.
03 — Terbiye & Kalite Terimleri
Terbiye
Finishing
Ham kumaşın boyama, fikse, şardon, traş gibi işlemlerle kullanıma hazır hale getirilme sürecinin tamamı. Kumaş kalitesinin en az iplik kadar önemli belirleyicisidir.
Şardon
Brushing / Napping
Kumaş yüzeyini telli silindirlerle tarayarak tüylendirme işlemi. Üç iplik şardonlu ve polar kumaşlara sıcak tutma özelliğini bu işlem kazandırır.
Traşlama
Shearing
Şardonlanan yüzeydeki tüylerin makineyle eşit boya kesilmesi. Düzgün yüzey ve düşük boncuklanma sağlar; "traşlı polar" adını bu işlemden alır.
Boncuklanma
Pilling
Sürtünmeyle kumaş yüzeyinde küçük lif topaklarının oluşması. İplik kalitesi, örgü sıklığı ve terbiyeyle azaltılır; ucuz kumaşın en sık şikâyet konusudur.
Anti-Pill
Anti-Pilling
Boncuklanmaya karşı özel terbiye görmüş kumaş niteliği. Kaliteli polar kumaşın ayırt edici özelliğidir; yıkamalardan sonra da yüzey düzgün kalır.
Ram (Fikse)
Stenter / Heat Setting
Kumaşın yüksek sıcaklıkta gerilerek en ve gramajının sabitlenmesi. Çekmezlik ve form stabilitesi sağlar.
Sanfor
Sanforizing / Pre-Shrinking
Kumaşı kontrollü şekilde önceden çektirerek yıkama sonrası çekmesini en aza indiren mekanik işlem. Pamuklu örme kumaşlarda standarttır.
Lot (Parti) Farkı
Dye Lot Variation
Farklı boya kazanlarında boyanan toplar arasındaki ton farkı. Tek modelde tek lot kullanmak konfeksiyonun temel kuralıdır — sipariş verirken lot bütünlüğü isteyin.
Pantone / RAL Eşleme
Color Matching
Uluslararası renk koduyla özel renk boyatma. Altunkaya'da Pantone/RAL koduyla özel renk üretimi 10-15 iş günüdür; stok renkler 2-5 iş gününde teslim edilir.
Çekmezlik
Shrinkage
Kumaşın yıkama sonrası boyut değiştirme oranı (%). Kaliteli örme kumaşta ±%5 bandında tutulur; ram ve sanfor işlemleriyle kontrol edilir.
04 — Ticaret & Sertifika Terimleri
MOQ
Minimum Order Quantity
Üreticinin kabul ettiği en düşük sipariş miktarı. Altunkaya'da tüm kumaşlarda 50 kg'dır — sektör ortalamasının (300-500 kg) belirgin altında.
Kilo ile Satış
Sold by Weight
Örme kumaş metreyle değil kiloyla satılır; sektör standardıdır. Metre karşılığı: metre ≈ 10.000 / (gramaj × en(m)). Örn. 250 gsm, 180 cm welsoft'ta 1 kg ≈ 2,2 m.
Renk Kartı
Color Card / Swatch Card
Bir kumaşın stok renklerini gerçek kumaş parçalarıyla gösteren kart. Sipariş öncesi renk ve tuşe kontrolünün standart aracıdır. E-katalogdaki renk kartları →
Numune
Sample
Sipariş öncesi kalite ve renk onayı için gönderilen kumaş parçası veya metraj. Altunkaya'da numune talebi WhatsApp üzerinden aynı gün işleme alınır.
Incoterms
EXW / FOB / CIF
Uluslararası teslim şekli kuralları: EXW fabrikadan teslim, FOB gemiye yükleme dahil, CIF navlun + sigorta dahil. İhracat tekliflerinde mutlaka belirtilir.
OEKO-TEX Standard 100
Sınıf I — Bebek Güvenli
Kumaşta zararlı madde bulunmadığını belgeleyen uluslararası sertifika. Sınıf I en sıkı seviyedir: 0-3 yaş bebek ürünlerine temas uygunluğu demektir. Altunkaya kumaşları bu sınıfta belgelidir. Sertifikalarımız →
GOTS
Global Organic Textile Standard
Organik lifli tekstillerin tüm üretim zincirini belgeleyen dünya standardı. Organik pamuklu üretimlerde talep üzerine belgeli tedarik sağlanır.
BCI
Better Cotton Initiative
Daha sürdürülebilir pamuk tarımını belgeleyen uluslararası inisiyatif. BCI pamuklu iplikle üretim talep üzerine yapılır.
Sık Sorulan Sorular
Kumaş Terimleri Hakkında Merak Edilenler
Kumaş gramajı (GSM) nedir, nasıl seçilir?
Gramaj, kumaşın metrekare ağırlığıdır (gr/m²) ve kalınlığı, sıcaklığı, maliyeti belirler. Kabaca: 140-180 gsm yazlık tişört/bluz, 190-250 gsm ara mevsim (lakost, scuba, welsoft), 270-320 gsm kışlık (polar, üç iplik, sherpa), 420+ gsm ağır sweatshirt (french terry) sınıfıdır. Ürününüzün sezonuna ve kesimine göre seçilir.
Penye ile karde arasındaki fark nedir?
Penye iplik, pamuğun taranarak kısa liflerinden arındırılmasıyla üretilir: daha pürüzsüz, daha dayanıklı ve daha az tüylenir. Karde iplik taranmamıştır; daha ekonomiktir ama yüzeyi hafif tüylü olur. Kaliteli tişört ve iç giyim için penye tercih edilir.
Anti-pill polar ile normal polar arasındaki fark nedir?
Anti-pill polar, boncuklanmayı önleyen özel terbiye ve traşlama işlemi görmüştür; yıkamalardan sonra da yüzeyi düzgün kalır. Normal (işlem görmemiş) polar sürtünen bölgelerde kısa sürede boncuklanır. Traşlı polar, anti-pill özelliğin standart uygulamasıdır.
MOQ ne demek, Altunkaya'da minimum sipariş ne kadar?
MOQ (Minimum Order Quantity), üreticinin kabul ettiği en düşük sipariş miktarıdır. Altunkaya Tekstil'de tüm kumaşlarda MOQ 50 kg'dır; sektörde yaygın 300-500 kg eşiğinin oldukça altında olduğu için küçük konfeksiyonlar ve yeni markalar da üretici fiyatıyla çalışabilir.
1 kilo kumaş kaç metre eder?
Örme kumaş kiloyla satılır; metre karşılığı gramaj ve ene bağlıdır. Formül: metre ≈ 10.000 / (gramaj gr/m² × en metre). Örnek: 180 cm eninde 250 gsm welsoft için 1 kg ≈ 10.000 / (250 × 1,8) ≈ 2,2 metredir.
OEKO-TEX Standard 100 Sınıf I ne anlama gelir?
OEKO-TEX Standard 100, kumaşta insan sağlığına zararlı madde bulunmadığını bağımsız testlerle belgeleyen uluslararası sertifikadır. Sınıf I en sıkı kategoridir: 0-3 yaş bebek ürünlerine doğrudan temas için uygunluk demektir. Altunkaya Tekstil kumaşları boyahane zinciri üzerinden Sınıf I kapsamında belgelidir.
Terimleri Öğrendiniz — Şimdi Kumaşı Konuşalım
22 kumaş çeşidi, min. 50 kg, aracısız üretici fiyatı, 2-5 iş günü teslimat. Hangi ürün için hangi kumaş gerektiğinden emin değilseniz WhatsApp'tan sorun — üretici olarak dürüstçe yönlendirelim.